Κατάτμηση DNA

Κατάτμηση DNA

Σε κάθε σπερματοζωάριο το γενετικό υλικό βρίσκεται στην κεφαλή και του δίνει τις πληροφορίες ώστε να επιτελέσει τις κυτταρικές λειτουργίες, να μεταφερθεί σωστά προς το ωάριο και στη συνέχεια να γίνει ομαλά η γονιμοποίηση του καθώς και η μετέπειτα επιβίωση του εμβρύου.

Στο DNA του σπερματοζωαρίου γίνονται κάποιες διαδικασίες, αρχικά με σκοπό το DNA να «συμπυκνωθεί» ώστε να χωρέσει στην κεφαλή του σπερματοζωαρίου. Καθώς ολοκληρώνεται αυτή η διαδικασία μπορεί να συμβούν «σπασίματα» στο γενετικό υλικό, που θα εμποδίσουν την σωστή λειτουργία του σπερματοζωαρίου και την γονιμοποίηση του ωαρίου. Το ίδιο αποτέλεσμα μπορεί να προκαλέσουν στο DNA τοξικοί παράγοντες από το περιβάλλον, φάρμακα ή απλά να δημιουργηθούν καθώς περνούν τα χρόνια, κυρίως μετά από την ηλικία των 45 ετών.


Αυτά τα «σπασίματα» του DNA, η γνωστή πλέον «κατάτμηση του DNA» οδηγούν σε δυσκολία σύλληψης και θεωρούνται υπεύθυνα σε ορισμένες περιπτώσεις ανεξήγητης υπογονιμότητας ή σε καθ’έξιν αποβολές. Ακόμη σε προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης ( IVF ή ICSI) το ποσοστό γονιμοποίησης των ωαρίων μπορεί να είναι χαμηλό, τα έμβρυα να είναι κακής ποιότητας προκαλώντας προβλήματα στην εμφύτευση ή να είναι υπεύθυνα για υψηλό ποσοστό των αποβολών.


Τα λάθη που αφορούν τα “σπασίματα” στο DNA ελέγχονται με συγκεκριμένη, πολύ εξειδικευμένη, εξέταση γιατί δεν είναι δυνατό να αξιολογηθούν με την εξέταση του σπερμοδιαγράμματος. Στο Ανδρολογικό-Ζεγκινιάδου ο έλεγχος της κατάτμησης γίνεται με την χρήση κυτταρομετρητή ροής και συγκεκριμένα με την μέθοδο που πρότεινε ο Evenson (SCSA) εδώ και πολλά χρόνια.

Η μέθοδος αυτή είναι η ΜΟΝΗ στανταρισμένη εξέταση, που «βλέπει» μέσω χρωστικών ανοσοφθορισμού την ποιότητα του DNA. Ο κυτταρομετρητής ροής δίνει αποτέλεσμα μετρώντας ένα πληθυσμό 20.000 σπερματοζωαρίων και στην συνέχεια το αποτέλεσμα καθορίζεται με την χρήση εξειδικευμένου λογισμικού.

Η μέθοδος αυτή υπερτερεί έναντι όλων των άλλων τρόπων ανίχνευσης της κατάτμησης του DNA λόγω:

  • του μεγάλου αριθμού σπερματοζωαρίων που ανιχνεύει – οι απλούστερες μέθοδοι ελέγχουν την κατάτμηση 200 έως 500 σπερματοζωαρίων
  • της αντικειμενικότητας της μέτρησης. Ο κυτταρομετρητής ροής μπορεί να αξιολογήσει ποια σπερματοζωάρια έχουν ανοσοφθορισμό με ακρίβεια χωρίς να παρουσιάζει σημεία κόπωσης ή λανθασμένης ανάγνωσης, όπως μπορεί να συμβεί με το ανθρώπινο μάτι
  • του εξειδικευμένου λογισμικού. Τα αποτελέσματα του κυτταρομετρητή τροφοδοτούνται σε ειδικό πρόγραμμα, που καταλήγει σε μια «αντικειμενική» μέτρηση και γι’αυτό οι περισσότερες επιστημονικές μελέτες βασίζονται σε αυτό τον τρόπο για την ανίχνευση του DNA των σπερματοζωαρίων.

Το μεγαλύτερο ποσοστό ερευνητικών μελετών στην παγκόσμια βιβλιογραφία χρησιμοποιεί την μέθοδο που πρότεινε ο Evenson γιατί παρουσιάζει την ισχυρότερη συσχέτιση με την κλινική εικόνα. Έτσι το εργαστηριακό αποτέλεσμα γίνεται χρήσιμο εργαλείο στα χέρια του κλινικού γιατρού που διερευνά την υπογονιμότητα, για την επιλογή της σωστότερης θεραπευτικής οδού του ζευγαριού.